پیمان39

       هرچند رستم در پاس داشتِ پیمان و راستی ،در خطابه هایی به کاووس،کی خسرو،گیو،سپاهیانِ ایران،اسفندیار، سیمرغ و گشتاسپ ، موضع گیری کرده ، بی تفاوت نمی ماند ؛ برایِ نمونه، خطاب به کی خسرو هشدار می دهد مبادا با نیایِ مادریِ خود (افراسیاب) پیمانِ ریاکارانه ببندد:

  چو پیـمانِ  یـزدان کنی بـا نـیا              نـشایـد کـه در دل بود کیمیا40  ( همان، ج 5 ؛ 328 )                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

اما فریفتنِ سهراب، اسفندیار ، پیرانِ ویسه ، منیژه، اکوان دیو و سفارش به فریـبِ زمان جستن به توس در نبردِ «هـمـاون» همگی مؤیّدِ آن است که حینِ جنگ ، رستم عملاً  جوازِ گشودنِ قفل هایی راکه فقط با این نوع کلید باز می شوند،داده است.

او برایِ آزادسازیِ بیژن خطاب به کی خسرو می گوید:

کـلیـدِ چنین بنـد باشد فریب      نـه هنگامِ گرزاست وروزِنهیب. (همان، همان ج 5؛ 56)                                                                                                           

و سفارشش به توس در نبردِ «هماون» با روانه کردنِ فریبرز چنین :

بگویی که در جنگ تندی مکن    فریبِ زمان جوی و کندی مکن41 ( همان ،ج 4؛159)                                                                                                                                                        

شايد به همين خاطر«شنگلِ» هندی ایرانیان رابي وفا و ناراست مي خواند:

دلِ پـارسـی بـاوفـا کـی بـود؟       چو آری کـند رایِ او نـی بـود. ( همان  ج 7؛ 437)